𝗟𝗔𝗧𝗛𝗔𝗟𝗔𝗜𝗡: “Kilay, Kulay, at Kanta: Ang Kwento sa Likod ng Sikat na Bebot, Kikay, at Kakaibabe Trend” ni Thea Faye Mari A. Beracis

Disenyo ni: John Maclen Dolor

Inilathala ni: Shaina Pajarillo 

Petsang Inilathala: Marso 25, 2026

Oras na Inilathala: 10:30 AM

Smokey eyeshadow? Check!

Makulay na mga hair clip? Check!

Eleganteng suotan? Check!

Sa checklist na ito, ano nga ba ang depinisyon ng isang marikit na Pilipina? Mahirap itong sagutin sapagkat iba-iba ang dating at kanya-kanyang mood na dala ng mga Pinay sa nagdaang trends ng makeup at fashion. May mga talagang nagpapalingon sa mga tao sa daan, at mayroon ding kuntento sa sariling depinisyon ng “Filipina beauty.”

Alin man sa mga ito, iisa lamang ang nais iparating—masining at mayaman ang paraan ng mga Pilipina sa pagpapahayag ng kanilang estilo at personalidad.

Habang lumilipas ang panahon, patuloy ring nagbabago ang uso sa paraan ng pag-aayos ng mga Pinay. May mga nagtatangkang magtugma ng iba’t ibang estilo ng buhok at kasuotan, at mayroon ding nag-eeksperimento ng kolorete sa mukha. May payak, may magarbo, at mayroon ding nasa gitna lamang ng lahat ng ito.

Mas lalong naging malinaw ang pagkakaiba ng mga makeup look at fashion ng kababaihan nang, sa pagpasok ng taong 2026, nilamon ng “Bebot, Kikay, at Kakaibabe” trend ang social media. Maraming Pilipina ang nakisali sa transition challenge na ito, kabilang sina @lolydlplr, @kimberlykimpena, at @samanthajeg, na umani ng milyon-milyong views sa TikTok.

Ngunit higit pa sa pagpapakita ng mga sikat na aesthetic ang pag-usbong ng challenge na ito. Ipinapakita rin nito ang iba’t ibang pagkakakilanlan at personalidad ng mga Pinay mula sa magkakaibang panahon. Hindi tulad ng ibang trends, hindi ito sumikat dahil bago—kundi dahil nagbalik-tanaw ito at nagdiwang sa pagiging Pilipina. 

At tulad ng pagbalik-tanaw na ito, tuklasin din ang kuwento sa likod ng viral na “Bebot, Kikay, at Kakaibabe” trend.

IKAW ANG AKING BEBOT

Lahat na ba ay alam kung ano ang “historically accurate” na Bebot?

Kung hindi pa, maaaring ipagpalagay na kung “Filipina baddie” ang tawag sa kanila ngayon, “Bebot” naman ang tawag sa kanila noong dekada 2000.

Ang salitang “Bebot,” na maaaring isalin sa Ingles bilang “hot chick,” ay mas nakilala matapos maitampok sa kantang “Bebot” ng Black Eyed Peas noong taong 2005. Isinulat ito ng Filipino-American na miyembro ng banda na si Apl.de.ap bilang pagbibigay-pugay sa kanyang pinagmulan bilang Pilipino. Dahil dito, nakatanggap ang kanta ng malawak na suporta at pagmamahal mula sa mga Pilipino lalo na nang itanghal ito ni Apl.de.ap sa nasyonal na telebisyon.

Kaya naman hindi na nakapagtataka na makalipas ang halos dalawang dekada, muling nabuhay ang kantang ito bilang pagdiriwang ng angking ganda ng mga Pilipina sa anyo ng makeup transformation.

Humugot ang Bebot look ng malaking impluwensya mula sa Y2K na aesthetic—cool-toned na smokey eyeshadow, manipis na kilay, makintab na labi na halos kapareho ng kulay ng balat, mabigat na bronzer, volumized na buhok, at kaakit-akit na kasuotan na lalong nagpapalakas sa palaban na aura.

Ngunit higit pa ito sa isang makeup look. Sinasagisag din nito ang natural na kayumangging kulay at kagandahan ng mga Pinay. Tulad ng mensahe ng kanta, ang trend na ito ay nagdadala ng pagmamalaki sa sariling kultura at likas na katangian ng mga Pilipino.

MAHILIG MAGPA-CUTE AY KIKAY

“Sobrang Jolina!” ay isa sa mga karaniwang maririnig kapag ikaw ay naka-Kikay look.

Ang “Kikay” ay isang Filipino slang na tumutukoy sa babaeng mahilig mag-ayos o magpaganda—isang bagay na maihahambing sa tinatawag ngayon na “girly girl.”

Ang Kikay aesthetic ay umingay sa buong bansa dahil sa Filipino pop icon na si Jolina Magdangal, na naging simbolo ng cute, makulay, at bubbly na estilo noong dekada 1990.

Ang konseptong ito ang nagbigay-inspirasyon sa Filipino pop group na Viva Hot Babes upang lumikha ng kantang “Kikay” noong taong 2004. Katulad ng Kikay fashion, ang kanta ay naghatid ng masigla, masaya, at nakakaaliw na melodiya na sinabayan pa ng buhay na buhay na boses ng mga miyembro ng grupo.

Upang maging isang Kikay tulad ni Jolina, maaaring magsuot ng mga butterfly hair clip, makukulay na damit, at maglagay ng matingkad na kolorete sa mukha—mga elementong nagpapalabas ng cute, maharot, at mapaglarong personalidad.

Sa muling pag-usbong nito sa internet, ipinapakita ng Kikay trend na ang pagiging Pinay ay maaari ring maging masigla, makulay, at puno ng ningning.

MINSAN LANG MAKAHANAP NG ISANG KAKAIBABE

“Simple pero elegante.” 

Ito ang mga salitang maaaring maglarawan sa isang Kakaibabe.

Pinasikat ng kantang “Kakaibabe” ni Donnalyn Bartolome noong taong 2014 bilang opisyal na soundtrack ng ‘Diary ng Panget: The Movie’. Ang salitang ito ay pinagsamang “kakaiba” at “babe,” na naglalarawan sa isang Pilipina na hindi pangkaraniwan—confident, natural, at may sariling dating.

Kasabay ng Bebot at Kikay, sumikat din ang Kakaibabe bilang isang makeup at fashion look kung saan simple lamang ang hitsura ngunit may hindi maipagkakailang karisma.

Makikita ito sa pagsusuot ng simple, moderno, at komportableng damit na naaayon sa sariling panlasa, kasama ang minimal at eleganteng kolorete—natural at hindi sobra. Ito ang gandang nasa gitna lamang: hindi maingay, ngunit hindi rin madaling malimutan.

Hatid ng “Bebot, Kikay, at Kakaibabe” trend ang tiyak na larawan ng mayamang pagkakaiba ng mga Pilipina pagdating sa fashion, lifestyle, at pagkakakilanlan. Bawat isa ay may sariling kulay, panlasa, at personalidad—mga katangiang mananatiling espesyal kahit lumipas pa ang maraming taon.

Sa pagpasok ng Marso—buwan ng mga kababaihan—nararapat lamang na pahalagahan ang mga simpleng bagay na tulad nito. Sapagkat hindi lamang ito nagsisilbing repleksyon ng pagbabago ng estilo ng mga Pilipina sa paglipas ng panahon, kundi ipinagdiriwang din nito ang angking ganda, lakas, at pagkamalikhain ng kababaihan.

At sa gitna ng lahat ng ito, isang tanong ang patuloy na namumutawi sa social media:

“Isa ka bang Bebot, Kikay, o Kakaibabe?”

MGA SANGGUNIAN:

[1] Balugo, K. (2026, February 25). What is a bebot and why is everyone on TikTok turning into one? Hypebae. https://hypebae.com/2026/2/bebot-filipino-y2k-makeup-beauty-trend-explainer

[2] Villena, K. (2026, February 26). "Kikay" Is Back—and It Signals a New Era of Unapologetic Girlhood. Preview PH. https://www.preview.ph/beauty/tiktok-kikay-trend-thinkpiece-a8071-20260226-dyn

[3] “Kakaibabe” from Diary ng Panget OST goes viral 11 years after its release. (2025, July 15). Pikapika PH. https://www.pikapika.ph/pikadaily/kakaibabe-from-diary-ng-panget-ost-goes-viral-11-years-after-its-release

IMAGE SOURCE

Delpilar, I. (2025, September 1). Instagram. https://www.instagram.com/p/DOCnGPvjyT9/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA=

Gonzales, J. P. (2026, March 16). Why Marian Rivera can’t have another baby soon. Manila Standard. https://manilastandard.net/?p=314373803

Guiral, A. N. (2026, February 19). What does it mean to be ‘kikay’? 5 things to know about the trend. Tatler. https://www.tatlerasia.com/style/beauty/get-to-know-the-kikay-trend

Windorski, B. M. (2026, February 19). Instagram. https://www.instagram.com/p/DU8EFTFE-IP/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==

𝗙𝗘𝗔𝗧𝗨𝗥𝗘: “Not Just History, But HERstory: Women Rising Through Time” by Alden Ray Lorenzo

              

Layout by: Alyssa Cardenas

Published by: Kyla Shane Recullo

Date Published: March 24, 2026

Time Published: 11:50 AM

𝘌𝘮𝘱𝘰𝘸𝘦𝘳𝘦𝘥 𝘸𝘰𝘮𝘦𝘯 𝘥𝘰𝘯’𝘵 𝘫𝘶𝘴𝘵 𝘮𝘢𝘬𝘦 𝘩𝘪𝘴𝘵𝘰𝘳𝘺—𝘵𝘩𝘦𝘺 𝘸𝘳𝘪𝘵𝘦 𝘏𝘌𝘙𝘴𝘵𝘰𝘳𝘺.

For centuries, the pages of history have often spoken about kings and conquerors, while many women’s stories were left quietly between the lines. Yet beyond those overlooked spaces were voices that refused to remain unheard—the voices of women who challenged traditions, broke barriers, and shaped societies in ways that could no longer be ignored. Today, the world calls these untold and powerful narratives 𝗛𝗘𝗥𝘀𝘁𝗼𝗿𝘆.

Every March, nations across the world celebrate International Women’s Month, a tribute to the courage, resilience, and achievements of women throughout time. What began as a movement advocating for women’s rights—fair wages, safer working conditions, and the right to vote—has grown into a worldwide recognition of women’s invaluable role in shaping communities, economies, and cultures. 

More than just a celebration, International Women’s Month is a reminder that women’s stories continue to unfold. Each step forward, each voice raised, and each barrier broken becomes another line written in HERstory—proving that the narrative of progress is far from finished.

𝗧𝗛𝗘 𝗙𝗜𝗥𝗦𝗧 𝗩𝗢𝗜𝗖𝗘𝗦 𝗢𝗙 𝗛𝗘𝗥𝗦𝗧𝗢𝗥𝗬

Long before women gained recognition in leadership and public life, many had already begun challenging the limits placed upon them. Across different eras and cultures, women spoke out against injustice, demanding equal rights, and opportunities in societies that often underestimated their potential.

Their courage paved the way for reforms that reshaped workplaces, governments, and educational institutions. Though their efforts were sometimes dismissed or overlooked, these pioneers laid the foundation for the progress women enjoys today.

These early struggles became the first chapters of HERstory—stories of determination that proved change is possible when voices refuse to be silenced.

𝗩𝗢𝗜𝗖𝗘𝗦 𝗧𝗛𝗔𝗧 𝗥𝗜𝗦𝗘 𝗧𝗢𝗚𝗘𝗧𝗛𝗘𝗥

As the years passed, the fight for equality evolved into a collective movement with women lifting one another up. Solidarity became a powerful force, transforming individual efforts into global campaigns for empowerment and justice.

In schools, communities, and workplaces, women today continue to motivate one another through mentorship, collaboration, and shared advocacy. When women support women, they create spaces where confidence grows and opportunities expand.

Through this unity, HERstory becomes more than a story of individual triumph—it becomes a narrative shaped by many voices working together toward a common cause. 

𝗡𝗘𝗫𝗧 𝗖𝗛𝗔𝗣𝗧𝗘𝗥𝗦 𝗢𝗙 𝗛𝗘𝗥𝗦𝗧𝗢𝗥𝗬

The future of HERstory now lies in the hands of a new generation that refuses to accept limitations. Young women today are stepping forward as leaders, innovators, and advocates who challenge stereotypes and redefine possibilities.

With access to education, technology, and global platforms, they are influencing conversations on issues ranging from social justice to economic equality. Their ideas and actions show that progress is not confined to the past but continues to grow with each new generation.

Although challenges remain, the determination of women to pursue their dreams ensures that the next chapters of HERstory will be written with courage, creativity, and hope.

International Women’s Month reminds the world that HERstory is not only about remembering the past—it is about recognizing the strength of women who continues to shape the present and future. Their achievements show that resilience, determination, and unity have the power to transform societies.

As we celebrate the women’s contributions, the responsibility lies with everyone to support equality and amplify women’s voices. By standing against discrimination and empowering women in every space, we help ensure that HERstory continues to rise—stronger, louder, and more inspiring than ever before.

𝗥𝗘𝗙𝗘𝗥𝗘𝗡𝗖𝗘𝗦:

[1] Aboulfaraj, A.  (2025, March 4).  𝘜𝘯𝘧𝘪𝘯𝘪𝘴𝘩𝘦𝘥 𝘉𝘶𝘴𝘪𝘯𝘦𝘴𝘴: 𝘛𝘩𝘦 𝘯𝘦𝘹𝘵 𝘎𝘦𝘯𝘦𝘳𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯’𝘴 𝘤𝘢𝘭𝘭 𝘧𝘰𝘳 𝘵𝘳𝘶𝘦 𝘨𝘦𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘌𝘲𝘶𝘢𝘭𝘪𝘵𝘺 | 𝘞𝘰𝘮𝘦𝘯’𝘴 𝘓𝘦𝘢𝘳𝘯𝘪𝘯𝘨 𝘗𝘢𝘳𝘵𝘯𝘦𝘳𝘴𝘩𝘪𝘱. Women’s Learning Partnership. 

https://learningpartnership.org/blog/unfinished-business-next-generations-call-for-true-gender-equality

[2] Martin. (2025, September 10). 𝘜𝘯𝘪𝘵𝘦𝘥 𝘕𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯𝘴: 𝘎𝘦𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘦𝘲𝘶𝘢𝘭𝘪𝘵𝘺 𝘢𝘯𝘥 𝘸𝘰𝘮𝘦𝘯’𝘴 𝘦𝘮𝘱𝘰𝘸𝘦𝘳𝘮𝘦𝘯𝘵. United Nations Sustainable Development. 

https://www.un.org/sustainabledevelopment/gender-equality/

[3] Palandri, R. (2025, March) 𝘛𝘩𝘦 𝘐𝘯𝘥𝘪𝘴𝘱𝘦𝘯𝘴𝘢𝘣𝘭𝘦 𝘙𝘰𝘭𝘦 𝘰𝘧 𝘞𝘰𝘮𝘦𝘯 𝘪𝘯 𝘚𝘰𝘤𝘪𝘦𝘵𝘺: 𝘈 𝘳𝘦𝘧𝘭𝘦𝘤𝘵𝘪𝘰𝘯 𝘰𝘯 𝘐𝘯𝘵𝘦𝘳𝘯𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯𝘢𝘭 𝘞𝘰𝘮𝘦𝘯’𝘴 𝘋𝘢𝘺. Raffaello Palandri’s Blog. 

https://raffaellopalandri.wordpress.com/2025/03/08/the-indispensable-role-of-women-in-society-a-reflection-on-international-womens-day/

[4] Penguin Random House. (n.d.). 𝘉𝘰𝘰𝘬𝘴 𝘢𝘣𝘰𝘶𝘵 𝘰𝘷𝘦𝘳𝘭𝘰𝘰𝘬𝘦𝘥 𝘸𝘰𝘮𝘦𝘯 𝘪𝘯 𝘏𝘪𝘴𝘵𝘰𝘳𝘺 | PenguinRandomhouse.com. 

https://www.penguinrandomhouse.com/the-read-down/books-about-overlooked-women-in-history/

𝗢𝗣𝗜𝗡𝗬𝗢𝗡: “Domino Effect: Gulo sa Gitnang Silangan at Presyo ng Langis at Dolyar” Ni: Angelli Clarisse S. Gonzales

Dibuho ni: Clark Gabriel Sancho Gonzales

Inilathala ni: Francen Anne Perez

Petsang Inilathala: Marso 24, 2026

Oras na Inilathala: 11:17 AM

Sa bawat pamamasada, hindi lang kaligtasan ang inaalala. Kundi pati na rin ang pagtaas ng bawat sentimo ng presyo ng langis minuto-minuto. 

Ang Pilipinas ay sumasailalim ngayon sa matinding krisis na naapektuhan ang pang araw araw na pamumuhay ng mga pasahero at tsuper. Ang problemang ito ay sanhi ng kaguluhang nangyayari ngayon sa gitnang silangan na nagreresulta sa patuloy na pagtaas ng presyo ng langis. Dahil dito, naglabas ng panayam ang Pangulong Bongbong Marcos– nagbibigay paalala sa mga pilipino patungkol sa kaguluhang nangyayari sa gitnang silangan na nakakaapekto sa pagdaan ng mga barkong nagdadala ng langis sa strait of hormuz. Isa sa mga pinaka importanteng daanan ng langis. At dahil dito, naaapektuhan ang maayos na suplay ng langis at napapataas ang presyo nito sa buong mundo. Nais ipaalam ng pangulo na asahan ang patuloy na pagtaas ng petrolyo sa mga susunod na linggo. 

Kung paghahanda pala ang pag uusapan, bakit hindi man lang maisip ng gobyerno na ayusin ang bawat kalsadang nagreresulta sa mabigat na traffic sa bansa? Dahil dito, isa sa mga inaalala ng mga tsuper ay ang nasasayang na gas ng kanilang sasakyan sa gitna ng traffic.  

Mula nang magsimulang tumaas ang presyo ng petrolyo, ang mga tsuper ay nagsagawa ng rally sa bandang Plaza Bonifacio sa Pasig City ngayong huwebes, ika-19 ng Marso. Ang grupong piston din ay sumailalim muna sa matinding transport strike dahil din sa patuloy na pagtaas ng langis sa bansa. Kung boses ng mamamayan ang mahalaga, bakit kinakailangan pang umabot sa pag po-protesta ang mga pilipino para lang pakinggan ng gobyerno? Kung pagmamasdan ang bawat hinagpis ng mamamayan, maririnig mo ang iisang sigaw ng karamihan; “IBABA ANG PRESYO NG LANGIS!”. 

Ayon sa Department of Energy (DOE): Nag ulat ito ng mga naitalang presyo ng petrolyo na umaabot ng P60.50 hanggang P63.19 sa diesel. Sinabi rin ng pangulo na sa kabila ng patuloy na pagtaas ng presyo ng langis, ay hindi pa rin kinakailangan ang pagtatago (hoarding) ng mga basic commodities sa bawat bilihan matapos nito inspeksyunan ang Agora Public Market sa San Juan City. 

Ang mga pangyayaring ito ay nagresulta sa pagtaas uli ng presyo ng dolyar na umaabot ng 60 pesos na kumakantidad ng isang dolyar. Narito naman ang mga rason ng suliraning ito. Dahil sa kaguluhang nangyayare ngayon, iilan sa mga global investors ay kumakailangang bumili ng dolyar dahil ito lamang ang nagiging reliable currency sa buong mundo. Kasama rin dito ang pagtaas ng presyo ng langis kung saan kinakailangan ng mga bansa ang pagbili ng dolyar upang mabayaran ang kinakailangang langis ng bawat bansa. Dahil sa mataas na pangangailangan ng dolyar ay nagreresulta ito sa pagtaas ng value nito. At dahil sa pagkakaroon ng sariling source ng bansang US, hindi nila kinakailangang humingi ng suporta ng langis kumpara sa Europe at Asya. 

Baka nakakalimutan natin ang pakikisali ng bansang US sa gulong nangyayari sa kasalukuyan na ngayon ay nagreresulta rin sa pagtaas ng halaga ng dolyar sa bansa? Nasaan na ang mga pangakong sinabi nitong pagpapabawas ng kaguluhan? Ito ba ang paraan niya upang magpatigil ng mga kaguluhan na kanyang ipinangako? Na para bang nagiging palarong labanan na lamang ang ginagawa sa bawat bansa at hindi na inaalala ang epekto nito sa mga mamamayan. Dahil sa mga ito, parang nagmumukhang economic plan lamang ito ng pangulo ng US. 

Sa kabila ng mga kaguluhang nangyayari, hindi pa ba sapat ang mga ito para makisali at makialam? Bakit walang nais gumising sa gobyerno tulog at halos ay walang aksyon na ginagampanan sa mga suliraning nararanasan natin ngayon? Dahil ba’y hindi tayo “apektado” ng suliraning ito kaya hahayaan na lamang nating abusuhin tayo ng mga may kapangyarihan nang paulit ulit? Baka nakakalimutan natin na tayo ang dapat pinagsisilbihan ng mga ito at hindi ang ibang bansa. Kaya may gulo, dahil may mga taong nasa pwesto ang nagpapasiklab ng mga kaguluhang ito. Makialam at makisigaw. Panahon na para simulan ang pakikibaka at pakikisali sa pamamagitan ng pagiging boses ng kapwa pasahero at ng ating mga butihing tsuper. 

[:SANGGUNIAN:] 

[1] Situation Report PH [@situationreportph]. (2026, March 16). [Video title/description not explicitly listed][Video]. TikTok. https://www.tiktok.com/@situationreportph/video/7614108465631431954

[2] Tappe, A. (2026, March 17). Iran war, oil price surge worsen K-shaped economy, say economists. CNBC. https://www.cnbc.com/2026/03/17/iran-war-oil-price-surge-worsen-k-shaped-economy-say-economists.html

[3] De Leon, N. G. C. (2026, March 7). Hefty increase in gas, diesel prices looms. Philippine Daily Inquirer. https://business.inquirer.net/578043/hefty-increase-in-gas-diesel-prices-looms/

[4] One News PH. (2026, March 19). LOOK: Several jeepney drivers and transport groups held a protest at Plaza Bonifa... [Status update]. Facebook. https://www.facebook.com/ONENewsPH/posts/1465069098981770/

[5] Bajo, A. F. (2026, March 18). Marcos on economic impact of Middle East crisis: No need to worry. GMA News Online. https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/980420/marcos-on-economic-impact-of-middle-east-crisis-no-need-to-worry/story/

[6] The Epoch Times. (2026, February 10). US sending more forces to Middle East amid Iran conflict [Audio podcast episode]. In World. https://www.theepochtimes.com/podcasts/world/us-sending-more-forces-to-middle-east-amid-iran-conflict-5992819

𝗟𝗔𝗧𝗛𝗔𝗟𝗔𝗜𝗡: “Graduation Playlist: Musika Bilang Gabay sa Huling Hakbang ng Senior High” ni Alden Ray B. Lorenzo

 

Disenyo ni: John Maclen Dolor

Inilathala ni: Jielian Lobete 

Petsang Inilathala: Marso 23, 2026

Oras na Inilathala: 12:38PM

“𝘒𝘶𝘯𝘨 𝘪𝘪𝘴𝘪𝘱𝘪𝘯 𝘮𝘰, ‘𝘋𝘪 𝘯𝘢𝘮𝘢𝘯 𝘥𝘢𝘵𝘪 𝘨𝘢𝘯𝘪𝘵𝘰, 𝘛𝘦𝘬𝘢 𝘮𝘶𝘯𝘢 𝘵𝘦𝘬𝘢 𝘭𝘢𝘯𝘨, 𝘒𝘢𝘪𝘭𝘢𝘯 𝘵𝘢𝘺𝘰 𝘯𝘢𝘪𝘭𝘢𝘯𝘨”

Oh, sorry. I’m listening to 𝘽𝙪𝙧𝙣𝙤𝙪𝙩 by Sugarfree.

Ganito nagsisimula ang maraming umaga ng isang graduating student—may kaba, may lungkot, may tuwa, at may tanong kung kailan nga ba bumilis ang lahat. Parang kahapon lang, nagrereklamo pa tayo dahil sa maagang pasok at biglaang quiz. Ngayon, paakyat na sa entablado, hawak ang diploma, pero ang isip ay naiwan sa mga araw na hindi na-plano ang pag-alis.

Ang pagtatapos ay hindi lamang personal na tagumpay. Isa rin itong kolektibong pamamaalam—sa barkadang araw-araw magkasama, sa gurong naging pangalawang magulang, at sa paaralang naging ikalawang tahanan. Habang abala ang lahat sa toga, larawan, at applause, tahimik namang tumutugtog ang isang graduation playlist—mga kantang sumasabay sa bigat at gaan ng sandali.

Dito pumapasok ang musika bilang kasamang umunawa. Hindi nito minamadali ang emosyon. Hinahayaan ka lang nitong maramdaman ang lahat—ang pagod, takot, pasasalamat, at pag-asa. At sa mga sandaling hindi sapat ang salita, musika ang marahang humahawak sa damdaming walang pangalan.

Kaya’t narito ang anim (6) na kanta na pwedeng maging soundtrack ng iyong graduation playlist:

𝗕𝗨𝗥𝗡𝗢𝗨𝗧 𝗕𝗬 𝗦𝗨𝗚𝗔𝗥𝗙𝗥𝗘𝗘

“𝘒𝘶𝘯𝘨 𝘪𝘪𝘴𝘪𝘱𝘪𝘯 𝘮𝘰, ‘𝘥𝘪 𝘯𝘢𝘮𝘢𝘯 𝘥𝘢𝘵𝘪 𝘨𝘢𝘯𝘪𝘵𝘰, 𝘬𝘢𝘺 𝘣𝘪𝘭𝘪𝘴 𝘬𝘢𝘴𝘪 𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘢𝘺, 𝘱𝘢𝘵𝘪 𝘵𝘢𝘺𝘰 𝘯𝘢𝘵𝘢𝘯𝘨𝘢𝘺”

Ito ay hindi lamang linya ng isang kanta—ito ang tanong ng maraming estyudanteng umabot sa dulo na pagod na pagod. Burnout ang tunog ng huling sem na halos hindi na maramdaman dahil maraming kailangang tapusin na deadline.

Hindi nito ginagawang romantiko ang hirap. Inaamin nitong may mga pangarap na minsan ay nagiging pabigat, at may mga araw na gusto mo na lang sumuko. Para sa mga estyudanteng sabay-sabay hinahabol ang grades, expectations ng pamilya, at sariling takot, totoo ang kantang ito sa paraang masakit pero kinakailangan.

Sa isang graduation playlist, Burnout ang nagpapaalala na may karapatan kang mapagod. Na ang pagtatapos ay hindi laging masaya agad—minsan, kailangan mo munang magpahinga.

𝗛𝗨𝗪𝗔𝗚 𝗞𝗔𝗡𝗚 𝗠𝗔𝗧𝗔𝗞𝗢𝗧 𝗕𝗬 𝗘𝗥𝗔𝗦𝗘𝗥𝗛𝗘𝗔𝗗𝗦

“𝘏𝘶𝘸𝘢𝘨 𝘬𝘢𝘯𝘨 𝘮𝘢𝘵𝘢𝘬𝘰𝘵, 𝘥𝘢𝘩𝘪𝘭 𝘢𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘢𝘺 𝘮𝘰’𝘺 𝘸𝘢𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘬𝘢𝘵𝘢𝘱𝘶𝘴𝘢𝘯”

Pagkatapos ng pagod, takot naman ang sunod. Takot sa mga bagay na hindi pamilyar—bagong paaralan, trabaho, o responsibilidad na wala nang syllabus.

Maraming mga estyudante na tahimik lamang sa kaba. Hindi lahat handang magsabi na natatakot sila. Kaya mahalaga ang kantang ito, dahil hindi nito minamaliit ang pangangamba. Sinasabi nito na tuloy pa rin dapat ang buhay, kahit hindi ka sigurado sa susunod na hakbang.

Sa gitna ng paglipat mula sa pagiging estyudante patungo sa mas malawak pa na mundo, ang kantang ito ang nagsisilbing kamay na humahawak sa’yo habang tumatawid.

𝗛𝗨𝗟𝗜𝗡𝗚 𝗦𝗔𝗬𝗔𝗪 𝗕𝗬 𝗞𝗔𝗠𝗜𝗞𝗔𝗭𝗘𝗘 𝗙𝗧. 𝗞𝗬𝗟𝗔

“𝘐𝘵𝘰 𝘯𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘢𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘩𝘶𝘭𝘪𝘯𝘨 𝘴𝘢𝘯𝘥𝘢𝘭𝘪, 𝘏𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘯𝘢 𝘵𝘢𝘺𝘰 𝘮𝘢𝘨𝘬𝘢𝘬𝘢𝘮𝘢𝘭𝘪, 𝘒𝘢𝘴𝘦 𝘸𝘢𝘭𝘢 𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘬𝘢𝘴, 𝘚𝘶𝘭𝘪𝘵𝘪𝘯 𝘯𝘢𝘵𝘪𝘯 𝘪𝘵𝘰 𝘯𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘸𝘢𝘬𝘢𝘴”

Ito ang kantang bagay pakinggan habang iniikot ang bawat sulok ng classroom—mga upuang may pangalan at ang mga pader na saksi sa ating mga pangarap.

Hindi lahat ng paalam ay may closure. May mga kaibigan tayong unti-unting mawawala, at may mga kwentong hindi na maitutuloy. Huling Sayaw ang musika ng pamamaalam na walang sigawan—tahimik lang, ngunit may kaunting pag-iyak.

Sa graduation, hindi lang ang pag-aaral sa kani-kanilang strand ang tinatapos. Minsan, may mga relasyon ding kailangang bitawan. At minsan, sapat na ang isang kanta para tanggapin ang lahat ng iyon.

𝗦𝗔𝗟𝗔𝗠𝗔𝗧 𝗕𝗬 𝗬𝗘𝗡𝗚 𝗖𝗢𝗡𝗦𝗧𝗔𝗡𝗧𝗜𝗡𝗢

“𝘈𝘯𝘨 𝘢𝘸𝘪𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘪𝘵𝘰'𝘺 𝘱𝘢𝘳𝘢 𝘴𝘢'𝘺𝘰, 𝘈𝘵 𝘬𝘶𝘯𝘨 𝘮𝘢𝘶𝘣𝘰𝘴 𝘢𝘯𝘨 𝘵𝘪𝘯𝘪𝘨, '𝘥𝘪 𝘮𝘢𝘨𝘴𝘪𝘴𝘪𝘴𝘪, 𝘋𝘢𝘩𝘪𝘭 𝘪𝘺𝘰𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘳𝘪𝘯𝘪𝘨 𝘮𝘶𝘭𝘢 𝘴𝘢 𝘭𝘢𝘣𝘪 𝘬𝘰, 𝘚𝘢𝘭𝘢𝘮𝘢𝘵, 𝘴𝘢𝘭𝘢𝘮𝘢𝘵”

Sa gitna ng mga mabibigat na emosyon, may puwang para sa pasasalamat—sa gurong hindi sumusuko, sa kaibigang nandiyan palagi para sa iyo, at sa iyong sarili dahil sa pagsusumikap at pagpupursige upang makapagtapos ng pag-aaral.

Hindi kailangang engrande ang pasasalamat na ito. Tahimik lang, parang ngiting na may kasamang luha habang tinatawag ang iyong pangalan sa entablado. Para sa mga estyudante, ito ang mga sandaling napagtanto nila na kaya pala nilang mag-isa.

Ito ay hindi lamang isang kanta—isa itong pagkilala sa lahat ng mga naging bahagi ng paglipad ng iyong eroplano.

𝗞𝗔𝗥𝗘𝗥𝗔 𝗕𝗬 𝗕𝗜𝗡𝗜

“𝘚𝘢 𝘣𝘢𝘸𝘢𝘵 𝘱𝘢𝘯𝘪𝘣𝘢𝘨𝘰𝘯𝘨 𝘶𝘮𝘢𝘨𝘢, 𝘈𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘨𝘴𝘪𝘮𝘶𝘭𝘢 𝘮𝘶𝘭𝘪 𝘢𝘺 𝘪𝘴𝘢𝘯𝘨 𝘵𝘢𝘨𝘶𝘮𝘱𝘢𝘺 𝘯𝘢”

Pagkatapos ng pagtatapos, may pressure na agad: Ano ang sunod? Ano ang pipiliin kong kurso? Saan ako mag-aaral ng kolehiyo? Karera ang paalala na hindi nating kailangang magmadali.

Sa panahong uso ang comparison at achievement culture, mahalagang marinig mo na minsan okay lang ang mabagal dahil “𝘈𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘢𝘺 𝘢𝘺 𝘩𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘬𝘢𝘳𝘦𝘳𝘢”. Hindi ka nahuhuli; May sarili kang takbo.

Para sa mga kakatapos lang ng senior high school at naguguluhan pa sa mga susunod na hakbang, ang kantang ito ang pahintulot na magpahinga ka muna—at magsimula muli kapag handa na.

Dahil may panibagong umaga pa.

“'𝘞𝘢𝘨 𝘮𝘰𝘯𝘨 𝘱𝘪𝘨𝘪𝘭𝘢𝘯 𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘨𝘣𝘶𝘩𝘰𝘴 𝘯𝘨 𝘶𝘭𝘢𝘯, 𝘔𝘢𝘺 𝘱𝘢𝘯𝘢𝘩𝘰𝘯 𝘱𝘢𝘳𝘢 𝘮𝘢𝘨𝘪𝘯𝘨 𝘩𝘢𝘳𝘪, 𝘔𝘢𝘺 𝘱𝘢𝘯𝘢𝘩𝘰𝘯 𝘱𝘢𝘳𝘢 𝘮𝘢𝘥𝘢𝘱𝘢, 𝘋𝘢𝘩𝘪𝘭 𝘢𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘢𝘺 𝘯𝘢𝘵𝘪𝘯 𝘢𝘺 𝘴𝘢𝘥𝘺𝘢𝘯𝘨 𝘨𝘢𝘯𝘺𝘢𝘯”

Sa puntong ito ng kwento, may himig na sumasabay sa huling hakbang ng pagiging senior high—𝙐𝙢𝙖𝙖𝙧𝙖𝙬, 𝙐𝙢𝙪𝙪𝙡𝙖𝙣 by Rivermaya.

Ganito nagtatapos ang graduation playlist—hindi sa katiyakan, kundi sa pagtanggap. May araw na panalo, may araw na talo. At pareho itong mahalaga.

Sa pagtatapos ng isang yugto, malinaw na hindi lahat ng tagumpay ay may kasamang linaw ng direksyon. May mga araw na alam mo kung saan ka pupunta, at may mga araw na ang alam mo lang ay kailangan mong magpatuloy. Ang graduation ay hindi pangakong magiging madali ang lahat, kundi paalala na normal ang maligaw at mapagod. Tulad ng ulan at araw, may mga panahong mabigat at may sandaling magaan, at sa bawat pagdaan ng mga ito, unti-unting nabubuo ang tapang at pag-unawang kailangan para harapin ang susunod na kabanata ng buhay.

Kaya sa mga graduating students ngayong taon, hayaan ninyong maging kasama ang mga musika na ito sa susunod na yugto ng iyong buhay. Gumawa ng playlist na magsisilbing alaala at lakas. Dahil kapag bumuhos ang ulan at bumilis ulit ang mundo, anim na kanta lang minsan ang kailangan para maalala kung sino ka—at kung bakit ka nagpapatuloy na mangarap.

SANGGUNIAN:

[1] BINI. (2023). Karera. Genius.

https://genius.com/Bini-karera-lyrics

[2] Eraserheads. (2025). Huwag Kang Matakot. Genius.

https://genius.com/Eraserheads-huwag-kang-matakot-lyrics

[3] Kamikazee (Ft. Kyla (PHL)). (2025). Huling Sayaw. Genius.

https://genius.com/Kamikazee-huling-sayaw-lyrics

PINAGKUHANAN NG MGA IMAHE:

BINI. (2023). Karera. Genius. 

https://genius.com/Bini-karera-lyrics

Eraserheads. (2025). Huwag Kang Matakot. Genius. 

https://genius.com/Eraserheads-huwag-kang-matakot-lyrics

Kamikazee (Ft. Kyla (PHL)). (2025). Huling Sayaw. Genius. 

https://genius.com/Kamikazee-huling-sayaw-lyrics

Kamille. (2024). Pinterest. https://pin.it/4eDfXrsnE

Rivermaya. (2025). Umaaraw, Umuulan. Genius. 

https://genius.com/Rivermaya-umaaraw-umuulan-lyrics

Sugarfree. (2025). Burnout. Genius. 

https://genius.com/Sugarfree-burnout-lyrics

Yeng Constantino. (2016). Salamat. Genius. 

https://genius.com/Yeng-constantino-salamat-lyrics

𝗡𝗘𝗪𝗦: "ASEAN ministers to discuss Middle East crisis amid rising tension" by Renee Jayne Canale

  

Published by: Shaina Pajarillo

Date Published: March 23, 2026

Time Published : 9:50 AM

Economic ministers from the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) will discuss the widening conflict in the Middle East during their retreat, while foreign ministers will also hold a virtual meeting on the crisis affecting global markets, on Friday, March 13.

The Philippines, this year’s ASEAN chair, will host the meetings as officials examine how rising oil prices and interruptions in shipping, logistics, and trade could impact the region.

Philippine trade undersecretary Allan Gepty told reporters, “The concern is a given,” and emphasized that Southeast Asian countries cannot overlook the crisis’ effects on inflation and employment.

Nearly two weeks after joint strikes of the United States and Israel on Iran, roughly 2,000 people have been killed, while energy markets and transport systems worldwide have been severely disrupted.

The conflict has also impacted the Strait of Hormuz, a major passage for oil and liquefied natural gas to Asia, raising alarm among Southeast Asian economies that depend on Gulf supplies.

Moreover, ASEAN officials are expected to explore coordinated measures to mitigate economic risks while urging all parties to exercise restraint and resolve the conflict through dialogue.

REFERENCES:

[1] CNA. (2026, March 12). "ASEAN ministers to hold meetings to address Middle East crisis" https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.channelnewsasia.com/asia/asean-ministers-middle-east-iran-war-hold-meetings-

[2] News5. (2026, March 12). "ASEAN ministers to hold meetings to address Middle East crisis" https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://news.tv5.com.ph/breaking/read/asean-ministers-to-hold-meetings-to-address-middle-east-crisis&ved=

[3] Rappler. (2026, March 12). "ASEAN ministers to hold meetings to address Middle East crisis" https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://

𝗕𝗔𝗟𝗜𝗧𝗔𝗡𝗚 𝗜𝗦𝗣𝗢𝗥𝗧𝗦: “Eala, nasubok sa bagsik ni Nosková sa Indian Wells” ni Shenel Sheina A. Castillo

Disenyo ni: Mariela Gonzales

Inilathala ni: Rianna Isabel M. Tan

Petsang Inilathala: Marso 18, 2026

Oras na Inilathala: 5:51 PM


Ipinakita ng Filipino tennis prodigy na si Alex Eala ang kanyang determinasyon at tapang sa kabila ng pagkatalo laban kay Linda Nosková ng Czech Republic sa straight sets, 2–6, 0–6, sa BNP Paribas Open sa Indian Wells Tennis Garden, California, USA, noong Marso 11, 2026.

‎Sa unang yugto ng laban, agad na naglatag ng agresibong opensiba si Nosková sa pamamagitan ng malalalim na baseline shots at malalakas na serbisyo, kung saan nabreak niya ang serbisyo ni Eala sa maagang bahagi pa lamang at kinontrol ang takbo ng laro sa kabila ng ilang matitinding rally at cross-court winners ng Filipina upang maselyuhan ang set, 2–6.

‎Sa ikalawang set, sinubukan ni Eala na bumawi sa pamamagitan ng mas agresibong returns at paglikha ng break-point opportunities, ngunit nanatiling kalmado at dominante si Nosková gamit ang sunod-sunod na aces, mabilis na footwork, at matatalim na groundstrokes na tuluyang nagbigay sa kanya ng momentum hanggang makumpleto ang sweep, 0–6.

‎"I do leave with happiness,” ani Eala, na nagpahayag ng kanyang halo-halong emosyon matapos ang laban ngunit nananatiling proud sa kanyang pag-abot sa ikaapat na round ng torneo.

‎Sa kabila ng pagkatalo, ipinamalas ni Eala ang kanyang tibay, taktikal na galing, at fighting spirit laban sa mas mataas ang ranggo na kalaban, patunay na sa edad na 20 ay isa na siyang rising force na dapat bantayan sa international tennis scene..

MGA ‎SANGGUNIAN:

‎[1] Naredo, C. B. (2026, Marso 11). Tennis: Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231

‎[2] Villar, K.S. (2026, Marso 12). Manila Bulletin - 'I'm here to stay': Alex Eala turns page to Miami Open after Indian Wells run. https://mb.com.ph/2026/03/12/im-here-to-stay-alex-eala-turns-page-to-miami-open-after-indian-wells-run

𝗡𝗘𝗪𝗦: “Oil prices threaten PH economy” by Khitch Chino D. Buan

Published by: Keshia Gwyneth Esposa

Date Published: March 18, 2009

Time Published: 3:49 PM

Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) Governor Eli Remolona warned on March 11, 2026, that the central bank may increase interest rates if global oil prices continue to rise and push inflation beyond the target range, amid Middle East conflict and concerns over disruptions in the Strait of Hormuz, which affect nearly 20 percent of the world’s oil supply.

He explained that while the current 10 percent increase in oil prices in peso terms is still manageable, a much larger increase could significantly affect commodity prices and inflation.

Although oil prices recently dropped to around $87.80 per barrel after discussions of releasing emergency reserves, investors remain cautious due to ongoing geopolitical tensions.

In the Philippines, transport groups said rising fuel costs are already reducing jeepney drivers’ daily income by around ₱400 to ₱500.

Despite the government’s planned ₱5,000 fuel subsidy for public utility vehicle drivers, transport groups argue that the assistance is insufficient and are calling for a provisional ₱2 fare increase.

The Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) also said it may allow a provisional fare increase for public transport if diesel prices reach ₱60 per liter due to the ongoing Middle East conflict.

Government officials warned that sustaining fuel subsidies may be difficult if global oil prices remain high for a long period.

REFERENCES:

[1] Fenol, J. (March 11, 2026). Rate hike possible if oil price hikes continue – BSP chief. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/11/rate-hike-possible-if-oil-price-hikes-continue-bsp-chief-1619

[2] Agence France-Presse. (March 11, 2026). Oil prices dive as IEA eyes emergency release with Hormuz Strait in focus. Inquirer.net. http://business.inquirer.net/578611/oil-prices-dive-as-iea-eyes-emergency-release-with-hormuz-strait-in-focus

[3] Gulla, V. (March 11, 2026). Transport groups say fuel subsidy 'not enough' amid huge oil price hikes. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/11/transport-groups-say-fuel-subsidy-not-enough-amid-huge-oil-price-hikes-1557

[4] Taguines, A. (March 3, 2026). Provisional fare hike possible if diesel hits P60/liter amid Middle East war—LTFRB. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/3/ltfrb-provisional-fare-hike-possible-if-diesel-prices-hit-p60-liter-1131