𝗟𝗔𝗧𝗛𝗔𝗟𝗔𝗜𝗡: “Mula Kawit Hanggang Kasalukuyan: Ang Kalayaang Hinubog ng Nakaraan” ni Jewel Mae Abellonar

 

Dibuho ni: Jemima Martha Seguerra & Hana Codiamat

Disenyo ni: Erelah Janika Geniza

Inilathala ni: Keshia Gwyneth Esposa

Petsang Inilathala: Hunyo 12, 2026

Oras na Inilathala: 10:48 AM

Sa tuwing sasapit ang ika-12 ng Hunyo, makikita ang mga watawat na nakasabit sa paaralan at sa tanggapan ng buong bansa. Para sa nakararami, isa lamang itong karagdagang regular holiday sa kalendaryo. Ngunit sa likod ng pagdiriwang ng Independence Day nakaukit ang isang makasaysayang pakikibaka, sakripisyo, at lubos na pagmamahal sa bayan. Ang mga kwentong patuloy na humuhubog sa pagkakakilanlan ng bawat Pilipino hanggang sa kasalukuyan.

Dahil noong ika-12 ng Hunyo, taong 1898, idineklara ang kalayaan ng Pilipinas mula sa mahigit tatlong siglong pananakop ng Espanya. Iwinagayway sa tahanan ni Emilio Aguinaldo sa Kawit, Cavite. Kasabay nito ang pagtugtog ng “Marcha Filipina Magdalo,” na ngayon ay ang tinaguriang pambansang awit ng bansa. Ang araw na ito ang nagsilbing sagisag ng pag-asa para sa maraming Pilipino na matagal nang naghahangad ng kasarinlan at karapatang pamahalaan ang sariling bayan.

Ngunit ang deklarasyong ito ay hindi lamang bunga ng isang araw na tagumpay. Dahil bago marating ang makasaysayang sandali na iyon, kinailangan munang isakripisyo ng maraming Pilipino ang kanilang mga buhay upang ipaglaban ang kalayaan. Mula sa mga repormistang humihingi ng pagbabago hanggang sa mga rebolusyonaryong humahawak ng armas. Ang bawat isa ay naging bahagi ng kwento sa pagbuo ng isang bansang malaya.

REBOLUSYONG TUNGO SA KASARINLAN

Sa kabila ng pagdedeklara ng kalayaang iyon, hindi agarang natamasa ng Pilipinas ang ganap na kasarinlan. Dahil noong Disyembre 1898, nilagdaan ng Espanya at Estados Unidos ang kasunduan sa Paris kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa halagang 20 milyong dolyar. Dahil dito, muli na namang naharap ang bansa sa panibagong laban at pananakop.

Bilang pagpapatuloy ng hangarin ng mga Pilipino para sa tunay na kalayaan, sumiklab ang digmaang Pilipino-Amerikano noong 1899. Sa yugtong ito ipinakita ng kasaysayan na ang isang deklarasyon ay hindi kailanman sapat upang makamit ang kasarinlan. Kinailangan itong ipaglaban nang paulit-ulit laban sa mga pwersang nagnanais na pamahalaan ang bansa.

Matapos ang naging pananakop ng Estados Unidos at panandaliang pananakop ng Hapon noong ikalawang digmaang pandaigdig, kinilala ang kalayaan ng Pilipinas noong ika-4 ng Hulyo, 1946. Sa loob ng napakaraming taon, ito ang kinikilalang opisyal na kasarinlan ng ating bansa.

Gayunpaman, nilagdaan ni Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 ang Proclamation No. 28 na paglilipat ng pagdiriwang ng Araw ng Kalayaan sa Hunyo 12. Naglalayon itong kilalanin ang araw kung kailan mismo inihayag ng mga Pilipino ang kanilang kalayaan. Higit na binigyang diin ang papel ng Pilipino sa sariling kasaysayan ng bansa sa pagbabalik sa petsang ito.

Tunay ngang hindi lamang mga kilalang bayani ang naging bahagi ng laban tungo sa ating kalayaan. Dahil maraming karaniwang mamamayan, magsasaka, manggagawa, at mga kabataan ang nakiisa sa iba’t ibang paraan upang suportahan ang rebolusyon. Madalas man silang hindi nababanggit sa mga usapan at aklat ng kasaysayan, sila naman ay naging mahalagang bahagi ng kasaysayan ng ating kalayaan na ipinagdiriwang hanggang sa kasalukuyan.

HIGIT PA SA PISTA

Taon-taon, ipinagdiriwang ang Araw ng Kalayaan sa pamamagitan ng mga seremonya; ang pag aalay ng mga bulaklak sa bantayog ng mga bayani, pagtaas ng watawat ng Pilipinas sa mga pampublikong mga lugar, at iba't ibang mga programang pangkultura at pangkasaysayan. Habang ang mga paaralan, lokal na pamahalaan, at iba pang mga institusyon ay naglulunsad din ng mga gawain na makapag paalala sa bawat mamamayan tungkol sa kahalagahan ng ating kalayaan at pagiging makabayan.

Ngunit higit pa rito ang kahalagahan ng Araw ng Kalayaan. Dahil sa bawat pagwagayway at bawat seremonyang ginaganap. Ito ay nagsisilbing paalala sa bawat sakripisyong ginawa ng mga mamamayang Pilipino. Ang kalayaan na ating tinatamasa ngayon ay bunga ng pakikibakang hindi dapat ibaon sa limot ng kasalukuyan at susunod pang mga henerasyon.

KADENANG HINDI MAKITA

Bagama’t malaya na ang Pilipinas bilang isang bansa, marami pa ring Pilipino ang tuluyang nakararanas ng mga suliranin na naglilimita sa kanilang mga oportunidad. Kabilang na rito ang kahirapan, kawalan ng trabaho, at hindi pantay na karapatan sa edukasyon at serbisyong pangkalusugan.

Sa maraming komunidad, hanggang sa kasalukuyan ay nananatili pa ring hamon ang pagkakaroon ng disenteng kabuhayan at pagkakaroon ng sapat na kita upang matugunan ang pangangailangan sa araw-araw. Bunga nito, maraming pamilya ang napipilitan na isantabi ang edukasyon, kanilang kalusugan, at iba pang mahahalagang aspeto ng kanilang buhay upang may panggastos sa araw-araw.

Dahil para sa kanila, ang tunay na kalayaan ay hindi lamang nasusukat sa pagkakaroon ng sariling watawat at gobyerno kundi sa kakayahang mamuhay nang may seguridad, dignidad, at pag-asang para sa kinabukasan. At hanggat may mga pamilyang Pilipino ang humaharap sa mga suliraning ito, nananatiling hamon ang mga ganap na pagsasabuhay ng kalayaang ipinaglaban ng ating mga ninuno.

KALAYAANG PILIIN SA ARAW-ARAW

Sa huli, ang Araw ng Kalayaan ay hindi lamang paggunita sa makasaysayang pangyayari. Ito ay isang paalala na ang kalayaan ay bunga ng sakripisyo ng bawat Pilipinong nagkaroon ng isang layunin: ang magkaroon ng tinig at ng sariling pagkakakilanlan.

Ngunit kasabay ng kalayaang tinatamasa natin ngayon ang responsibilidad ng bawat mamamayan. Hindi nagtatapos ang pagiging malaya sa bawat watawat na iwinawagayway o sa pag awit ng pambansang awit. Sa halip, ito ay nakikita sa araw-araw na pagpili ng bawat Pilipino na maging tapat, responsable, at makabayan.

Sa patuloy na pagharap ng ating bansa sa bawat hamon ng panahon, nananatiling mahalaga ang pag aaral ng kasaysayan. Sapagkat ang kalayaang ating minana sa ating mga ninuno ay hindi lamang dapat ipinagdiriwang tuwing ika-12 ng Hunyo. Ito ay patuloy dapat na pangalagaan, pagyamanin, at patuloy na ipaglaban hanggang sa tuluyang matiyak na ang mga susunod na henerasyon ay mayroon ding mamanahin na isang bansang tunay na malaya.

MGA SANGGUNIAN:

[1] National Historical Commission of the Philippines. (2012, September 4). A tribute to the Philippine flag. https://nhcp.gov.ph/a-tribute-to-the-philippine-flag/

[2] National Historical Commission of the Philippines. (2012, September 6). The Philippine flag: Symbol of our sovereignty and solidarity. https://nhcp.gov.ph/the-philippine-flag-symbol-of-our-sovereignty-and-solidarity/

[3] National Historical Commission of the Philippines. (2013, May 27). United under one flag. https://nhcp.gov.ph/united-under-one-flag/

[4] National Historical Commission of the Philippines. (2020). The Philippine flag: Symbol of Filipino unity, love of country and national pride. https://nhcp.gov.ph/articles/the-philippine-flag-symbol-of-filipino-unity-love-of-country-and-national-pride/

[5] Official Gazette of the Republic of the Philippines. (1962, May 12). Proclamation No. 28, s. 1962. https://www.officialgazette.gov.ph/1962/05/12/proclamation-no-28-s-1962/

[6] Republic of the Philippines Senate Legislative Reference Bureau. (1964, August 4). Republic Act No. 4166: An Act changing the date of Philippine Independence Day from July Four to June Twelve and declaring July Four as Philippine Republic Day. https://issuances-library.senate.gov.ph/legislative-issuance/republic-act-no-4166

𝗕𝗔𝗟𝗜𝗧𝗔𝗡𝗚 𝗜𝗦𝗣𝗢𝗥𝗧𝗦: "Dalawang Ateneo Cagers pumanaw; Blue Eagles nagdalamhati" ni Ren Abraham Canale

Disenyo ni: Kyla Dacanay

Inilathala ni: Keshia Gwyneth Esposa

Petsang Inilathala: Hunyo 10, 2026

Oras na Inilathala: 1:19 PM

Kinumpirma ng Ateneo de Manila University ang pagpanaw ng dalawang rising hoopers, Rene Clert Baterbonia at Divine Adili matapos ang isang insidente ng pagkalunod noong Martes, ika-8 ng Hunyo. 

Ayon sa unibersidad, naganap ang trahedya sa isang team-building activity ng men's basketball team Sa Dipaculao, Aurora sa pamumuno ni Coach Tab Baldwin. 

Kabilang sa mga pumanaw ay si Adili, isang Nigerian student-athlete na inaasahang player ng blue eagles sa mga susunod pang taon. Ang 19-taong gulang naman na si Baterbonia ay matatandaang itinanghal na Most Valuable Player sa Palarong pambansa bilang kinatawan ng Davao Region (DAVRAA). 

Nagpaabot ang Ateneo ng pakikiramay sa mga pamilya, kaibigan, coach, at kapwa atleta ng dalawang manlalaro.

"The Ateneo de Manila University continues to mourn the tragic loss of our student-athletes, Rene Clert Baterbonia and Divine Adili. We remain united in prayer with their families, teammates, coaches, friends, and all members of the University community who are grieving this profound loss." Ani ng Ateneo sa isang opisyal na salaysay. 

Naniniwala naman ang pamilya ni Baterbonia na may foul play na naganap sa nangyaring trahedya. 

"Since the incident, the University has been working closely with the families of Rene and Divine to provide support and assistance during this difficult time," ayon sa institusyon. 

Nailipat na ang mga labi nina Baterbonia mula sa Aurora Memorial Hospital patungo sa Arlington Memorial Chapels and Crematory sa Quezon City nitong umaga ng Martes, Hunyo 9.

MGA SANGGUNIAN:

Bergado, G. (2026, June 8). Ateneo’s Divine Adili, Rene Baterbonia pass away. https://tribune.net.ph/2026/06/08/ateneos-divine-adili-rene-baterbonia-pass-away?_gl=1*1x9gpq*

Ateneo De Manila Official Statement: https://www.ateneo.edu/statement/2026/06/update-passing-divine-adili-rene-clert-baterbonia

 𝗕𝗔𝗟𝗜𝗧𝗔: "Magnitud 7.8, niyanig ang Sarangani" ni Christian James Maon 

Disenyo ni: Desiree Jane Baligod

Inilathala ni: Rianna Isabel M. Tan

Petsang Inilathala: Hunyo 9, 2026

Oras na Inilathala: 11:02 PM

Yumanig sa Sarangani at mga katabing lugar sa Mindanao ang isang magnitud 7.8 na lindol nitong Lunes ng umaga, Hunyo 8, 2026 at matapos matukoy ang pagyanig, naglabas ng tsunami warning ang Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS) bandang 7:37 nang umaga.

Nagdulot ng iba’t-ibang antas ng pinsala ang lindol sa mga imprastraktura sa General Santos City at Sarangani. Habang may mga ulat na ng mga gumuhong gusali, patuloy pa ring inaalam ng mga awtoridad ang kabuuang lawak ng pinsalang naidulot nito sa buong rehiyon.

Kinumpirma ng National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) na may mga naitalang nasawi at nasugatan sa rehiyon ng South Cotabato, Sultan Kudarat, Sarangani, General Santos (SOCCSKSARGEN) habang patuloy ang assessment sa lawak ng pinsala ng mga imprastruktura.

Ngayong Martes, Hunyo 9, nagsagawa ang mga local government units (LGU), at mga pambansang ahensiya ng mga pagtatantiya sa mga pinsala ng malakas na lindol at relief operations na yumanig sa Sarangani kahapon ng umaga, 7:37 a.m.

Itinala ng PHIVOLCS ang mahigit 130 aftershocks, at ilan sa mga ito ay naramdaman sa rehiyon kabilang ang isang sukat ng magnitude 6.7.

Dahil dito, sinuspinde rin ang mga klase sa ilang apektadong lugar upang matiyak ang kaligtasan ng mga estudyante at guro. Ayon naman kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr., mananatiling suspendido ang mga klase "until further notice."

Inaasahang ipagpapatuloy ang klase kapag nakumpirma na ng mga awtoridad na ligtas ang mga paaralan at paligid. Samantala, patuloy ang monitoring sa sitwasyon habang sinusuri pa ang mga posibleng aftershock at karagdagang pinsala.

Nagbabala naman ang PHIVOLCS sa mga posibleng aftershocks na mararamdaman sa mga susunod na araw at magtatagal pa ito ng mahigit isang buwan. Inabisuhan din ang mga residente na maging alerto at iwasan ang pagpunta sa mga nasirang imprastruktura.

MGA SANGGUNIAN:

Dava, B. (2026, June 8). Full Red Alert raised following magnitude 7.8 Mindanao quake | ABS-CBN News.ABS-CBN.https://www.abs-cbn.com/news/nation/2026/6/8/ocd-full-red-alert-raised-following-magnitude-7-8-mindanao-quake-1334

Temblor. (2023, December 23). Two offshore earthquakes in the Philippines: What do coastal communities need to know? Temblor.net. https://temblor.net/temblor/offshore-earthquakes-philippines-coastal-communities-tsunami-preparation-15745/?fbclid=IwY2xjawSTnJlleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFZcENWMEo3bWVBUmw3QmZ1c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHrdxP-GJZhkuCfhTeaXMb6CvUxLATiNyBohgqRjaf06sEsWTfHzXbnEFmdiO_aem_H5ygTBV-t3zDd4_4mN7UYQ

GMA News. (2026, June 8). Unang araw ng klase, nabalot ng takot dahil sa magnitude 7.8 na lindol. 24 Oras. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=qhNnXOxBN50

Inquirer net. (2026, June 9). Mindanao earthquake. Inquirer.net. https://www.inquirer.net/477209/live-updates-mindanao-earthquake-june-9-2026/

𝗡𝗘𝗪𝗦: "Escudero shifts to minority bloc amidst Senate impasse" by Jhaebilyn Pallorina

Layout by: Erelah Janika Geniza 

Published by: Jellyssa Boniza 

Date Published: June 4, 2026

Time Published: 3:49 PM

After several sessions of absence, Senator Francis "Chiz" Escudero, a member of the majority bloc, switched to the minority bloc and became the 12th senator to join the 11 members of minority on Wednesday, June 3, 2026.

During the Senate session on Wednesday, Escudero was greeted with applause from fellow senators as he joined the minority bloc.

Meanwhile, the remaining members of the former majority bloc continued to be absent since Monday, preventing the chamber from reaching a quorum.

A quorum was finally declared after 12 senators were present during the session, allowing the Senate to resume its proceedings and elect new officials, excluding the Senate President position and the heads of several key committees.

In a statement released on Wednesday, Escudero described the ongoing impasse in the Senate as "untenable" and "unacceptable."

"This is not a political contest. I am not taking sides. I am taking a stand for the Senate. My allegiance is not to any faction, personality, group, or alliance," Escudero said.

On the other hand, Senator Erwin Tulfo, who recently moved from the minority bloc to the majority bloc, said they were fortunate that one former majority member chose not to conform and instead acted according to what he believed was best for the Senate.

With the quorum restored, senators present during the session elected Senator Win Gatchalian as Senate President Pro Tempore and designated him as Acting Senate President, allowing the chamber to continue conducting legislative business amid the leadership dispute.

REFERENCES:

GMA News. (2026, June 3). Chiz Escudero: Senate impasse is untenable, unacceptable. GMA News. https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/990080/chiz-escudero-senate-impasse-is-untenable-unacceptable/story/

GMA News. (2026, June 3). Sen. Erwin Tulfo - We're fortunate Sen. Escudero do not conform with majority's beliefs. GMA News. https://youtu.be/lQT1DuVcIUI?si=wPBqhXu-IIWMiwJM

Tamayo, B. & Ismael, J. (2026, June 3). Minority now majority bloc as Escudero switches sides. The Manila Times. https://www.manilatimes.net/2026/06/03/news/minority-now-majority-bloc-as-escudero-switches-sides/2357523

𝗘𝗡𝗧𝗘𝗥𝗧𝗔𝗜𝗡𝗠𝗘𝗡𝗧: "BTS to Return for 2027 Philippines Stop of ‘ARIRANG’ World Tour" by Yannah Descalso

Layout by: Erelah Janika Geniza

Published by: Jellyssa Boniza 

Date Published: May 27, 2026

Time Published: 2:10 PM

South Korean K-pop group BTS is set to comeback for their ’ARIRANG’ world tour on March 13 and 14, 2027, at the Philippine Sports Stadium.

The Bulacan stop is part of BTS’ large-scale global comeback tour following the members’ military service hiatus.

Organizers stated that the production will feature immersive stage concepts and upgraded concert experiences similar to previous 'ARIRANG' stops.

Live Nation Philippines disclosed the venue details on its official social media accounts, including the concert poster and seat plan. 

Ticket registration for ARMY Membership holders will begin through Weverse ahead of the official presale and general ticket selling dates scheduled in June 2026 for Philippine concertgoers.

The upcoming concert will be BTS’ first visit to the Philippines since the ’Wings Tour’ in 2017, marking their return after nearly a decade.

REFERENCES:

GMA News. (2026, May 22). BTS at Philippine Sports Stadium in 2027: 'Arirang' concert ticket prices bared. GMA News. https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/988585/bts-in-manila-2027

Hicap J. (2026, May 22). CONFIRMED! BTS to perform at Philippine Sports Stadium for Manila leg of 'Arirang' tour. Manila Bulletin. https://mb.com.ph/2026/05/22/confirmed-bts-to-perform-at-philippine-sports-stadium-for-manila-leg-of-arirang-tour

Santiago, C. (2026, May 22). BTS World Tour Arirang' in Bulacan: Ticket details, seat plan revealed. Philstar.com https://philstarlife.com/geeky/555234-bts-world-tour-arirang-in-bulacan-ticket-details-seat-plan-revealed

Agustin, C. (2026, May 22). BTS brings ‘Arirang’ world tour to Manila in March 2027. Inquirer Net. https://lifestyle.inquirer.net/572035/bts-brings-arirang-world-tour-to-manila-march-2027/
 

𝗦𝗣𝗢𝗥𝗧𝗦 𝗡𝗘𝗪𝗦: “Thunder answers back, ties West finals against Spurs” by Dennise Ubalde

Layout by: Queen Xyra Blancia

Published by: Jellyssa Boniza 

Date Published: May 27, 2026

Time Published: 2:02 PM

The Oklahoma City Thunder defeated the San Antonio Spurs, 122-113, to even the Western Conference Finals at 1-1 behind Shai Gilgeous-Alexander’s offensive masterclass at the Paycom Center on Wednesday, May 20, 2026.

After dropping Game 1, the Thunder opened the contest with aggressive transition offense and tighter defensive pressure.

Gilgeous-Alexander orchestrated Oklahoma City’s attack with 30 points and timely playmaking to fuel the Thunder’s momentum.

Jalen Williams sparked the opening quarter through fast-break finishes and perimeter conversions.

However, San Antonio responded in the second period behind Victor Wembanyama’s interior scoring and rim protection.

Soon after, the Spurs narrowed the gap midway through the quarter after capitalizing on Oklahoma City turnovers.

Chet Holmgren countered with defensive stops and second-chance baskets to preserve the Thunder’s advantage before halftime.

Entering the third quarter, Oklahoma City widened the separation as Gilgeous-Alexander attacked the lane with consecutive drives.

Thunder sustained their rhythm through quick ball movement and efficient perimeter shooting entering the final frame.

San Antonio attempted to rally late behind Wembanyama and Devin Vassell’s offensive production.

Oklahoma City, however, maintained composure and converted crucial baskets to secure the series-tying victory.

The Thunder regained momentum heading into the next matchup, while the Spurs seek sharper execution as both squads prepare for another physical battle in the Western Conference Finals.

REFERENCES:
National Basketball Association. (2026, May 20). San Antonio Spurs vs Oklahoma City Thunder May 20, 2026 box scores. NBA.com. https://www.nba.com/game/sas-vs-okc-0042500312/box-score

ABS-CBN Sports. (2026, May 21). NBA: Gilgeous-Alexander stars as Thunder level series with Spurs. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/basketball/2026/5/21/nba-gilgeous-alexander-stars-as-thunder-level-series-with-spurs-1211

Inquirer Sports. (2026, May 21). NBA Playoffs: Thunder top Spurs to tie series at 1-1. Philippine Daily Inquirer. https://sports.inquirer.net/677402/nba-playoffs-shai-gilgeous-alexander-thunder-top-spurs-to-tie-series

𝗡𝗘𝗪𝗦: "200+ trees felled along Quirino Avenue; DENR permits expressway project" by Jhaebilyn Pallorina

Layout by: Erelah Janika Geniza

Published by: Jellyssa Boniza

Date Published: May 22, 2026

Time Published: 6:27 PM

Over 225 mature, decades-old trees were cut down along Quirino Avenue, Manila since April 28, 2026 after the Department of Environment and Natural Resources (DENR) approved San Miguel Corporation (SMC) to remove 617 trees for the construction of the Southern Access Link Expressway (SALEX) project.

The Department of Environment and Natural Resources–National Capital Region (DENR-NCR) issued a “tree-cutting and earth-balling” permit to SMC on March 26, 2026 for the implementation of the SALEX project under a public-private partnership with the Department of Public Works and Highways (DPWH).

The nearly four-kilometer SALEX features four segments: the C3-R10 Extension, Shoreline Expressway, Quirino Extension, and Buendia Extension; it is designed to connect major roads in Manila such as Skyway Stage 3, NAIAX, and Roxas Boulevard.

According to DENR-NCR, one of the 225 trees that were cut down was a narra tree estimated to be over 50 years old.

On the other hand, residents and environmental advocates raised concerns over the removal of mature trees along Quirino Avenue, emphasizing that the decades-old trees provided shade and helped lessen heat in the area.

Some also questioned whether the replacement seedlings would be enough to compensate for the environmental impact caused by the cutting of fully grown trees.

Meanwhile, the Manila Department of Environmental Services (DES) assured the public that it will strictly monitor the implementation of the planting of 50,700 replacement seedlings in exchange for the cutting operation from San Marcelino Street to Roxas Boulevard.

REFERENCES:

GMA News. (2026, May 21). Manila LGU, tiniyak na tututukan ang tree replacement program sa mga apektado ng konstruksiyon ng SALEX. GMA News. https://www.facebook.com/share/v/1CjpJ3joW5/

GMA Integrated News. (2026, May 20). Manila folk sad over 200 trees felled along Quirino Highway for expressway project. GMA News Online.https://share.google/u8CLCBjCUxNbVot1Y

Magbanua, S. (2026, May 21). Expressway construction triggers tree removal along Quirino Avenue. Daily Tribune. https://tribune.net.ph/2026/05/20/expressway-construction-triggers-trees-removal-along-quirino-avenue